Sunday, 28 February 2021 00:00

Σύγχρονες προκλήσεις: «έξυπνες» πόλεις και ψηφιακό χάσμα

Γράφτηκε από την 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Σύγχρονες προκλήσεις: «έξυπνες» πόλεις και ψηφιακό χάσμα

Ενόψει της διεξαγωγής του 9ου Smart Cities Conference στις 11 Μαρτίου 2021 και δεδομένης της προώθησης ψηφιακών λύσεων στο πλαίσιο των λεγόμενων "έξυπνων πόλεων" (smart cities), το τοπικό επίπεδο διακυβέρνησης λαμβάνει ακόμα μια φορά ρόλο πρωταγωνιστικό. Μάλιστα, η "έξυπνη" αστική ανάπτυξη τέμνεται και με τον τέταρτο άξονα του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Χωρίς να εξαντλείται ο πλούτος των πληροφοριών στα εδώ γραφόμενα, μπορούμε να πάρουμε μια μικρή γεύση από τα ζητήματα που ενδεχόμενα θα μας απασχολήσουν προσεχώς.

Την τελευταία δεκαετία περίπου έχει ξεκινήσει να γίνεται λόγος και στη χώρα μας για "έξυπνες πόλεις", σε ελεύθερη δηλαδή απόδοση και, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, τον τρόπο με τον οποίο πόλεις (και εδώ διαφαίνεται και ο ρόλος του τοπικού επιπέδου διακυβέρνησης) μετασχηματίζονται ψηφιακά, ώστε να διαχειρίζονται αποδοτικότερα και αποτελεσματικότερα πόρους και να βελτιώνουν την ποιότητα της καθημερινής διαβίωσης των κατοίκων τους, αλλά και να διευκολύνουν παράλληλα τη συμμετοχή τους στον δημόσιο διάλογο, μέσω της χρήσης τεχνολογιών πληροφορικής/επικοινωνίας (ΤΠΕ) και του διαδικτύου. Θα πρέπει να επαγρυπνούμε, ωστόσο, για να προλάβουμε φαινόμενα αποκλεισμού ομάδων συμπολιτών μας σε αυτή την εξέλιξη.

Τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκε το City Innovations Talks στην Αθήνα όπου συμμετείχαν οι κοντινοί μας Δήμοι Μοσχάτου - Ταύρου και Αγίου Δημητρίου. Η Δήμαρχος Αγίου Δημητρίου Μαρία Ανδρούτσου παρουσίασε τα τέσσερα εργαλεία ψηφιακού εκσυγχρονισμού του Δήμου, τη νέα ιστοσελίδα και την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (newsletter), την πλατφόρμα διαβούλευσης με δημότες για τα νέα έργα του Δήμου, που συμβάλλει στη διευκόλυνση των συμμετοχικών διαδικασιών, στην καταγραφή αιτημάτων δημοτών (όπως καθαριότητα, απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων οχημάτων και άλλες 9 κατηγορίες) και το social wifi, την ελεύθερη δηλαδή πρόσβαση στο διαδίκτυο σε δημόσιους χώρους. Από τον Δήμο Μοσχάτου-Ταύρου ο Δήμαρχος Ανδρέας Ευθυμίου επίσης αναφέρθηκε στα πρώτα βήματα ψηφιακού εκσυγχρονισμού του Δήμου, όπως σε χώρους ελεύθερης πρόσβασης στο διαδίκτυο (wifi σε δημόσιους χώρους από το 2010), τη νέα ιστοσελίδα πρόσφατα και την πλατφόρμα διαβούλευσης. ΠΗΓΗ: https://medium.com/the-crowdpolicy-collection/city-innovation-talks-psifiakos-metasxhmatismos-f46bac98c65

Άλλοι Δήμοι επίσης έχουν προβεί σε σταδιακές κινήσεις προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως είναι η ψηφιοποίηση των αρχείων της πολεοδομίας στον Δήμο Λάρισας, τα πιλοτικά συστήματα "έξυπνης στάθμευσης" στη Χαλκίδα, ενώ διαβάζουμε και για άλλα επιτυχημένα παραδείγματα (Κομοτηνή, Ιωάννινα, Νάουσα) στο σχετικό αφιέρωμα του ηλεκτρονικού περιοδικού parallaxi. ΠΗΓΗ: https://parallaximag.gr/life/yparchoun-eksypnes-poleis-stin-ellada-nai-yparchoun-kai-mas-vazoun-ta-gyalia

Τα Τρίκαλα παραμένουν παράδειγμα αναφοράς, με το σύστημα ηλεκτρονικών καταγγελιών, τους αισθητήρες στα φώτα των δρόμων που μειώνουν τη χρήση κατά 70% της ηλεκτρικής ενέργειας, τα μη επανδρωμένα λεωφορεία και τα ειδικά μηχανήματα τύπου ΑΤΜ μέσω των οποίων ανά πάσα στιγμή υπάρχει δυνατότητα υποβολής αιτήματος και εκτύπωσης πιστοποιητικών που εκδίδονται από τη δημοτική αρχή. Σε ενέργειες της λογικής της "έξυπνης πόλης" έχει προβεί και ο Δήμος Αθηναίων, ως προς τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Τι γίνεται όμως με τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας; Τον περασμένο Οκτώβριο, το περιοδικό Σχεδία δημοσίευσε ένα άρθρο για την ποιότητα ζωής των ατόμων άνω των 60 ετών στην Ελλάδα, αναφέροντας ότι, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της διεθνούς οργάνωσης Help Age International, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 79η θέση μεταξύ 96 χωρών αναφορικά με την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, ενώ ταυτόχρονα είναι στην κορυφή της ΕΕ σε γηράσκοντα πληθυσμό, με ποσοστό αύξησής του 21,4% τα τελευταία έτη, έναντι 17,2% του ενωσιακού μέσου όρου. ΠΗΓΗ: https://www.shedia.gr/news/2020/oct/01/ghrateia-mia-kainoyria-arxh/

Στο άρθρο επισημαίνεται η απουσία ενός εθνικού σχεδίου για αυτή την ηλικιακή ομάδα. Βέβαια, δεν απουσιάζουν πρωτοβουλίες, σύμφωνα με το περιοδικό, όπως αυτή της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «50 και Ελλάς», που ασχολείται με την προάσπιση των δικαιωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων άνω των 50 ετών, έχοντας υλοποιήσει προγράμματα για εκμάθηση αγγλικών και βασικών γνώσεων υπολογιστών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι για τέταρτη συνεχή χρονιά, με τη συνεργασία των δήμων Αγίου Δημητρίου, Αγίων Αναργύρων και Ηλιούπολης, παραδίδονται μαθήματα υπολογιστών σε άτομα άνω των 50 ετών, εφαρμόζοντας τις αρχές της γηραγωγικής», όπως δηλώνει η υπεύθυνη των προγραμμάτων Μ. Ράγγα .

Υπό αυτό το πρίσμα, αξίζει να λάβουμε υπόψη το γνωστό και κατά τη βιβλιογραφία ψηφιακό χάσμα, ειδικότερα των ενηλίκων μεγαλύτερης ηλικίας και Επιθεώρηση Υγείας τεύχος 180, άρθρο Σ. Αλεξοπούλου για το ψηφιακό χάσμα των ηλικιωμένων στην Ελλάδα). Εν προκειμένω (αν και περίπου το 26% του πληθυσμού της χώρας ανήκει στην εν λόγω κατηγορία), φαίνεται ότι η πρόσβασή τους στις ΤΠΕ και το διαδίκτυο βασίζεται στη συνδρομή από το οικογενειακό/φιλικό περιβάλλον (αυτό που ονομάζεται στη βιβλιογραφία, σύμφωνα με την έρευνα της Σ. Αλεξοπούλου, δανειζόμενη πρόσβαση), και η σχετική αυτονομία τους είναι μικρή. Η πολιτεία, όπως προκύπτει από τις ανωτέρω πηγές, ακόμα φαίνεται να είναι σε εμβρυακό στάδιο προσέγγισης του θέματος, ενώ, σύμφωνα πάντα με την επισκόπηση της βιβλιογραφίας που πραγματοποιείται, η έμφαση στη σχετική εκπαίδευση για ψηφιακό αλφαβητισμό φαίνεται να δόθηκε στις νεαρότερες, παραγωγικότερες ηλικίες, που θα συνθέσουν ή συνθέτουν ήδη το ανθρώπινο δυναμικό. ΠΗΓΗ: https://www.diva-portal.org/smash/record.jsf?pid=diva2%3A1433530&dswid=713

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, 21.586 άτομα ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 55 ετών και άνω στον Δήμο Νέας Σμύρνης (πηγή: επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου). Μία πρόταση θα μπορούσε να είναι, σύμφωνα με το άρθρο της Σ. Αλεξοπούλου, η αξιοποίηση των ΚΑΠΗ με σχετικές υποδομές και επισκέψεις από καθηγητές πληροφορικής, ώστε να εξοικειωθούν έτι περαιτέρω οι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας με το διαδίκτυο και τις εφαρμογές που τους/τις αφορούν (λ.χ. TAXIS, άυλη συνταγογράφηση, ηλεκτρονικές πληρωμές).

Σε όλες αυτές τις εξελίξεις, κανένας και καμία δεν πρέπει να αποκλείεται και μία από τις προτεραιότητες πρέπει να παραμένει η συμπερίληψη των πολιτών. Εν προκειμένω, η τάση για αποκέντρωση και η έμφαση στο τοπικό επίπεδο διοίκησης αναδεικνύεται σε ευκαιρία για τις σχετικές δυναμικές τοπικές πρωτοβουλίες.

Διαβάστηκε 952 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Monday, 01 March 2021 09:21
Σοφία Μπαξεβάνη

Η Σοφία Μπαξεβάνη είναι κάτοικος Νέας Σμύρνης, απόφοιτος του Τμήματος Κλασικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και του Τμήματος Διοίκησης Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Υπηρετεί στη Διοίκηση του ΟΑΕΔ.

Ενδιαφέροντα: κοινωνική πολιτική, ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, έμφυλη ισότητα.

E-mail επικοινωνίας: [email protected]

Τελευταία άρθρα από τον/την Σοφία Μπαξεβάνη